De Oude Stad verder verkend

Vrijdag 3 mei. Ook vandaag trokken wij de wandelschoenen weer aan voor een tocht naar en door de Oude Stad. Direct bij binnenkomst door de Jaffa Gate besloten we dat we het Tower of David Museum graag met een bezoekje wilde vereren. Dit museum is gehuisvest in een mooi gebouw, een citadel gelegen aan de stadsmuur (met vanaf de torens mooi uitzicht over de stad), en draait om de geschiedenis van Jeruzalem sinds het begin van de Eerstetempelperiode in de tiende eeuw voor Christus.

Uitzicht op de binnentuin van de citadel en op de stad in de achtergrond

Het was erg interessante informatie om te zien en lezen hoe Jeruzalem in de tijden is opgebouwd, verlaten, weer opgebouwd, verwoest, weer opgebouwd et cetera, onder allerlei verschillende heersers. Ook was er in het museum een tentoonstelling, The Mount, met de geschiedenis van de Tempelberg weergegeven in foto’s sinds de uitvinding van de camera (1839) tot nu. Dit was een mooie tentoonstelling met diverse foto’s en – zo kwam het althans op mij over – heldere en eerlijke, ‘onpartijdige’ informatie. Zeer de moeite waard!

Toen ons bezoek aan het museum zo’n beetje ten einde liep, bleken we er meer dan drie uur gespendeerd te hebben. Dus was het een goed idee om nogmaals de toren bij de ingang te beklimmen voor uitzicht met heel ander licht; ’s ochtends hadden we tegenlicht gehad, nu niet meer zo. Gelukkig leverde dat nog een mooi plaatje op van het uitzicht richting de Oude Stad.

Links de Lutherse Kerk van de Verlosser, midden-onder de Kerk van Johannes de Doper, rechts de Rotskoepel

Na wat rondzwervingen door het nabijgelegen deel van de Oude Stad en een lunch daar ergens, kwamen we aan de rand van de Joodse buurt de oude Romeinse Cardo tegen, één van de twee hoofdstraten uit die tijd, waar nog een klein deel van bewaard is gebleven. Het was toen een twaalf meter brede (!) weg, met aan weerszijden overdekte stoepen die geflankeerd werden door winkeltjes. Gaaf dat men daarvan een stukje in ere heeft weten te herstellen.

Wat later kwamen we in de buurt van de Westmuur (Klaagmuur), waar we nog heen wilden, maar we besloten eerst langs de stadsmuur richting de heuvel Zion te lopen, die net aan de zuidkant van de Oude Stad ligt. Hier troffen we onder andere de Abbey of the Dormition aan, een abdij die gebouwd zou zijn op de plaats waar de moeder van Jezus zou zijn gestorven, ofwel ‘in slaap gevallen / ingeslapen’ (Nederlandse vertalingen zijn soms lastig… maar van dit slaap-idee komt het woord Dormition). Onder de kerk bevindt zich een crypte waarin een beeld ligt ter nagedachtenis hieraan. Ook hier werd veel bij ‘gepreveld’.

De Abbey of the Dormition

Hier om de hoek ligt de locatie van het Laatste Avondmaal, de Cenacle, waar we hierna naartoe zijn gelopen. Het betreft een soort hal op de eerste verdieping met kerkelijk ogende bogen tussen de pilaren langs het plafond.

De Zion Gate bracht ons vervolgens weer in de Oude Stad, waar we een ‘rooftop viewpoint’ op de bordjes ontdekten. Dit bleek een dak te zijn dat grotendeels bovenop de marktstraatjes ligt, waar men een trap naartoe heeft gemaakt en waar het publiek nu van het uitzicht op de Oude Stad kan genieten. Dat bleek een goede zet!

Uitzicht ‘vanaf het dak’ met links weer de Lutherse Kerk van de Verlosser

Hierna begaven wij ons dan echt richting de Westmuur, maar onderweg kwamen we wederom een bordje tegen naar een uitzichtspunt, ditmaal richting de Westmuur, dus die bordjes hebben we dan eerst maar gevolgd. Daar hadden we inderdaad een mooi uitzicht op de Westmuur, maar ook op de Tempelberg met de Rotskoepel.

De Westmuur met linksachter de Rotskoepel en rechtsvoor de scheidingswand man/vrouw op het Westmuurplein.

Nadat we verder afgedaald waren, gingen we – via een op de Shabbat-stand gezet detectiepoortje, wat dat dan ook precies in moge houden – daadwerkelijk het Westmuurplein op. Op de foto hierboven zie je ook een soort afscheidingsmuurtje op afstand van de echte muur; daar wilden we ook graag een kijkje nemen dus hebben we een tijdje geduldig op een plekje moeten wachten, wel al direct achter de mensen vooraan maar het duurde toch een poos voordat er iemand wegging. Zelf hebben wij toen ook even gekeken en een foto kunnen maken van de rituelen die daar plaatsvonden. Toen wij een aantal minuten later ons plekje opgaven aan de volgende wachtenden, waren onze ‘buren’ nog altijd aan het kijken.

De Westmuur van dichterbij, met de stapels plastic stoelen die wachten op de Shabbat-drukte

Op de voorgrond zit een aantal mannen voor te dragen / te zingen, vermoedelijk uit de Torah. Dit gebeurde op nog een tweetal plekken op het plein. In de achtergrond zijn de mannen te zien die daadwerkelijk bij de Muur staan te bidden en op andere plaatsen op het plein wordt ook gewoon gezellig bijgepraat, want dat moet natuurlijk ook gebeuren. Ook rennen er kinderen rond, maar dan wel rustig, of zingen ze mee met de mannen die uit de Torah voordragen; vermoedelijk weten ze nog niet wat ze zingen maar ze kennen de melodieën inmiddels wel van buiten, zo laten ze blijken.

De Westmuur is een gastvrije plek; niet-Joden zijn van harte welkom om ook bij de muur zelf te komen en dat hebben we dus ook gedaan. Bij het pad langs het muurtje waar we zojuist achter stonden te kijken wordt iedereen verwelkomd en staat er een grote bak met een soort wegwerpkeppeltjes waar we er allebei eentje van gepakt hebben, dat is natuurlijk wel zo respectvol. Overigens werd het ding wel eenmalig een wegwaaikeppeltje, maar het viel nog mee aangezien het best wel winderig was… Om daar tussen de gelovigen (en toeristen uiteraard) te staan was een bijzondere ervaring; we hadden al veel verschillende orthodoxe Joden op straat rond zien lopen en ons viel de verschillen in de kledingstijl ook al op, maar hier liep natuurlijk van alles door elkaar. Hoewel zwart met witte accenten overal de boventoon voert, kunnen er toch ook een hoop verschillen zijn, vooral in de hoeden: sommige zijn chique bolhoeden, anderen zijn weer meer bont-hoeden en alles er tussenin. De 2500 jaar oude muur zelf, het enige restant van de Tweede Tempel, is natuurlijk ook erg indrukwekkend, net als het aantal briefjes dat er tussen de stenen is gepropt.

Na een kort bezoekje aan het binnen-deel; de muur gaat hier door onder de bovenliggende gebouwen en dit wordt vermoedelijk gebruikt als het buiten slecht weer is, verlieten we het Westmuurplein weer en kwamen we, vanuit deze rustige plek, direct terecht in drukke de marktstraatjes van de Moslimbuurt: wat een overgang! Via de nodige – bewuste en onbewuste – omwegen kwamen we weer uit bij de Jaffa Gate en verlieten we de Oude Stad. In twee dagen hebben we hier natuurlijk niet alles gezien, maar wel een hele hoop en we zijn erg blij dat we hier geweest zijn. Een wandeling via een – gesloten – winkelcentrum bracht ons weer in de buurt van ons hotel, waar we bij één van de weinige restaurants die nog open waren voorafgaand aan de Shabbat heerlijk hebben gegeten alvorens de behoorlijk verlaten straten van het nieuwe centrum ons weer terug bij ons hotel brachten voor de laatste nacht slaap in Jeruzalem.

Morgen is namelijk onze laatste dag en hoewel we theoretisch gezien pas op zondag vliegen, is dat wel tegen vijf uur ’s ochtends en gaan we zaterdagavond laat – na het eindigen van de Shabbat als het openbaar vervoer weer rijdt – al naar de luchthaven. Overdag gaan we het veelzijdige Israel Museum bezoeken, waarvan de Dode Zee-rollen wellicht het hoogtepunt zullen blijken te zijn. Daarna zullen we waarschijnlijk terugwandelen naar het centrum voor een uitgebreide hap eten en om onze koffers in het hotel op te halen en daarvandaan naar de luchthaven te reizen. Vanwege dit ‘interessante’ reisschema verwacht ik dat ik mijn laatste bericht pas zondagavond zal kunnen plaatsen; het zij zo!

2 reacties

  • Wim

    Dank je voor alweer prachtig beeldende verhaal. Toch een beetje alsof ik er bij ben…… Mooie laatste dag gewenst en een goede thuisreis.

  • Jan Willem Spijkman

    Gaaf Joost! Heb elke dag gretig meegelezen en mijn trip naar Israël van vorig jaar opnieuw beleefd! Dank. Tip voor de laatste dag: De tuinen van Gethsemane en Jozef van Ariamathea, met name de laatste! Beide net buiten de oude stad. Goeie terugreis!